Bu məlumat vərəqində Baramanın Azərbaycanda LGBTİ+ şəxslərin hüquq-mühafizə orqanlarına (polisə) olan etimad səviyyəsini və müraciət etmə meyllərini araşdırmaq məqsədilə həyata keçirdiyi sorğunun nəticələri təqdim edilir.

2025-ci ilin avqust ayından 2026-cı ilin mart ayınadək olan dövrdə keçirilmiş sorğuda ümumilikdə 193 nəfər iştirak edib. Natamam olduğu üçün 16 cavab analizə daxil edilməyib.

Bu cavabların 30-u fokus qrup müzakirələri formatında, digərləri isə onlayn platformalarda elanlar və icma daxilində bir-başa fərdi dəvətlər vasitəsilə toplanıb.

Ümumi nəticələr bizə nə deyir?

1

Sorğuda iştirak edən hər 3 nəfərdən 1-i son 3 ildə hüquq-mühafizə orqanları (polis) ilə hər hansı bir səbəbdən təmasda olub. Mütləq əksəriyyət polis tərəfindən saxlanıldığını bildirib.

2

Polislə təmas əsasən böyük şəhərlərdə müşahidə olunur. Xüsusilə Bakı və ətrafı böyük fərqlə ilk sırada gəlir (35). Gəncə (9) və Sumqayıt (7) isə digər diqqətçəkən şəhərlərdir.

3

Polislə təmasda olmuş respondentlər arasında (56 nəfər), hər 5 nəfərdən 4-ü (46) psixoloji təzyiqlə (hədə-qorxu, alçaldılma və verbal təhqir) üzləşib, hər 5 nəfərdən 2-si (27) seksual xarakterli təkliflərə məruz qalıb, hər 5 nəfərdən 1-i (16) fiziki şiddətə (döyülmə, işgəncə) məruz qalıb.

4

Polislə təmasda olmuş respondentlər arasında, yalnız 8 nəfər gələcəkdə hüquqlarının qorunması üçün polisə müraciət edəcəyini ifadə edib. Müqayisə üçün, polislə təması olmayan 121 nəfər arasında bu göstərici 26 nəfərdir.

5

Sorğuda iştirak edən hər 10 nəfərdən 9-u (159) polisin LGBTİ+ fərdlərə qarşı ayrı-seçkiliklə mübarizədə tamamilə qeyri-effektiv olduğunu və ya vəziyyətin daha da pisləşdiyini düşünür.

6

Hər 10 nəfərdən 8-i (143) hüquqlarının qorunmasında polisə qətiyyən etibar etmədiyini və gələcəkdə hər hansı bir ayrı-seçkilik və ya zorakılıqla üzləşəcəyi təqdirdə polisə müraciət etməyəcəyini bildirir. Səblər olaraq: hər 10 nəfərdən 9-u pis rəftarla qarşılaşacağı (təkrar travma), hər 10 nəfərdən 7-si müraciətin nəticəsiz qalacağı, hər 10 nəfərdən 6-sı isə kimliyinin ifşa ediləcəyi qənaətindədir.

7

Trans respondentlərin mütləq əksəriyyəti polisə müraciət edəcəyi təqdirdə təhqir və zorakılıqla üzləşəcəyi, gey respondentlər arasında isə hər 4 nəfərdən 3-ü eyni narahatçılığı bölüşür.

8

Polislə təmas zamanı zorakılığın hər bir formasına eyni vaxtda ən çox məruz qalanlar trans qadınlardır.

9

Hər 10 nəfərdən 9-u hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları üçün maarifləndirmənin, o cümlədən hər 10 nəfərdən 8-i Daxili İşlər Nazirliyi tabeliyində LGBTİ+ və digər həssas qruplar üçün təhlükəsiz müraciət mexanizmləri yaradılmasının zəruri olduğunu hesab edir.

10

İslahatlara dəstək bütün respondentlər arasında olduqca yüksək olsa da, keçmişdə polislə təması olanlar, bu cür təcrübəsi olmayanlara nisbətdə çoxluq təşkil edir.
buradan yüklə